Lumen is the series of stained-glass window designs inspired by the cosmological theory written in treatise On light by Robert de Grosseteste, English bishop, XIIIth century philosopher and mathematician.

Zrealizowano w ramach stypendium z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Lumen jest serią projektów witraży inspirowanych kosmologiczną teorią powstania świata Roberta de Grosseteste, angielskiego duchownego, matematyka i filozofa. W XIII w. de Grosseteste w traktacie "O świetle, czyli o pochodzeniu form" opisał koncepcję powstania świata mającą charakter ścisły i naukowy - nie zaś filozoficzno-teologiczny. Współczesna astrofizyka wiąże hipotezę RdG z teorią wielkiego wybuchu i koncepcją wieloświatów. Przeniesienie jego teorii na grunt fizyki i w ogóle jej powtórne badanie na poważnych uniwersytetach miało miejsce zaledwie kilka lat tamu. Współczesna fizyka nie jest dla mnie czytelna. Traktat RdG też nie jest łatwy w odbiorze. Krótki, bo liczący zaledwie parę stron tekst generuje bardzo wiele problemów przy każdym kolejnym podejściu. O całkowitym zrozumieniu w ogóle nie może być mowy. Czytając traktat uchwyciłem się paru elementów, które wydały mi się interesujące i wpłynęły na kształt projektów sakralnych witraży:
1) Pierwsze światło (Lux) ma charakter materialny i materio-twórczy. Pomimo oczywistych odniesień do Starego Testamentu, koncepcja duchownego bliższa jest tradycji antycznej związanej z atomizmem. Bóg nie pojawia się tutaj, tzn. nie jest literalnie wymieniony.
2) Odbicie światła od granicy nieskończonego wszechświata. Odbite światło (Lumen) ma charakter duchowy. Duchowość powstaje więc w momencie odbicia od ostatecznego kształtu świata, nie poprzedza dzieła stworzenia, ale powstaje jako swego rodzaju naddatek.
3) Światło multiplikuje się w nieskończony sposób. Pomimo to możliwe jest wytyczenie granicy wszechświata i odbicie. RdG posługuje się językiem matematyki. Dzieli wielkie nieskończoności przez mniejsze.
3) Puchnięcie wszechświata. Istnieje rozszerzający się wszechświat i następuje rozrzedzenie każdego materialnego przedmiotu na jego końcu w stosunku do centrum.
4) Światło jest "perfekcyjnością" wszystkich form, jest twórcą formy. Nieoświetlona materia istnieje w postaci jednowymiarowej.

Projekty graficzne witraży przeniosłem w postaci cyfrowej wizualizacji na podupadające zabytki sakralne. Podczas pracy nad projektem dokumentowałem zabytki Dolnego Śląska.

Robert de Grosseteste. On Light (pdf)
The monk and the multiverse - Physics World

Stnford Encyclopedia of Philisophy - Robert de Grosseteste
Light, heat and sound in Robert Grosseteste’s Physics (book in pdf)

Expatriation Church in Twardocice, southern Silesia, region of Poland.

Ruins of a church in catholic cementary in Mściszów, southern Silesia, region of Poland.

Ruins of church in catholic cementary in Pabiedna, southern Silesia, region of Poland.

Window block of the ruins of a former church in Gościszów, southern Silesia, region of Poland.

Window block of the ruins of a former church in Gościszów, southern Silesia, region of Poland.

Window block of the ruins of a former church in Gościszów, southern Silesia, region of Poland.